PM
Қазақстан жаңалықтарыЖаңалық

ТҚЖ және автокредиттер үшін БЖК: Ұлттық банк не шешті?

Ұлттық банк тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіндегі қарыздар мен автокредиттің үш санаты үшін борыш жүктемесі коэффициенті бойынша жекелеген ерекшеліктерді ұзарту туралы шешімін жариялады. Нақты ауқымы, мерзімі және түзетулер мәртебесін түсіндіреміз.

Сергей Пиун
Сергей ПиунPIUN Marketing негізін қалаушы · 2016 жылдан бері digital-маркетингте

2026 жылғы 6 қарашада Қазақстан Ұлттық Банкі борыш жүктемесінің коэффициенті (БЖК) талаптарын міндетті түрде қолдануға қатысты жекелеген ерекшеліктерді ұзарту туралы шешімін жариялады. Тұрғын үй құрылыс жинақтары (ТҚЖ) жүйесіндегі қарыздар үшін 2029 жылғы 31 желтоқсанға дейін, ал нақты автокредит санаттары үшін 2027 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі мерзім көрсетілген.

Бұл БЖК-ны толық алып тастау да, кредитті автоматты түрде мақұлдау да емес. Ресми хабарлама нақты қарыз түрлерін қамтиды және тиісті өзгерістер Ұлттық Банк Басқармасының 2025 жылғы 25 тамыздағы № 52 қаулысына енгізілетінін айтады.

БЖК деген не?

Борыш жүктемесінің коэффициенті қарыз алушының міндеттемелер бойынша төлемдерін оның кірісімен салыстырады. Ұлттық Банктің 2026 жылғы 20 мамырдағы ресми хабарламасында БЖК-ның қолданыстағы шекті мәні 0,5 деңгейінде көрсетілген. Банк бұл көрсеткішті қарыз беру туралы шешімге дейін есептейді.

БЖК талабын міндетті қолданудан ерекшелік беру отбасы бюджетіне төлем әсер етпейді дегенді білдірмейді. Ол банктің өз рәсімдерін, құжаттарды тексеруін, тәуекелді бағалауын және нақты шарт талаптарын да жоймайды.

Шешімде қандай қарыздар аталған?

Қарыз түріЖарияланған ерекшелік мерзіміҰлттық Банк хабарламасындағы нақты ауқым
Тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіндегі қарыз2029 жылғы 31 желтоқсанға дейінТҚЖ жүйесі аясында берілетін қарыздар
Жаңа автомобильге автокредит2027 жылғы 31 желтоқсанға дейінбұрын пайдаланылмаған, Қазақстанда алғаш тіркелетін және қарыз кепіліне берілетін автомобиль
Жүрілген автомобильге автокредит2027 жылғы 31 желтоқсанға дейінавтомобиль кепілге беріледі, бастапқы жарна кемінде 50%
Үш жылға дейінгі жүрілген автомобильге автокредит2027 жылғы 31 желтоқсанға дейінавтомобиль кепілге беріледі, бастапқы жарна кемінде 30%

Бұл санаттарды «барлық ипотека мен автокредит» деп қысқартуға болмайды. Хабарламада ТҚЖ жүйесі жеке аталған, ал автомобиль үшін жағдайы, жасы, кепілі және бастапқы жарна мөлшері көрсетілген.

Бұл шешім нені білдірмейді?

  1. Барлық тұрғын үй қарызы БЖК талабынан босатылған жоқ. Ресми мәтінде тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесінің қарыздары аталған.
  2. Кез келген автокредит ерекшелікке кірмейді. Қарыз сипатталған санаттардың біріне сәйкес болуы керек.
  3. Банк өтінімді мақұлдауға міндетті емес. Бір реттеуші көрсеткіш бойынша ерекшелік банктің кредит саясаты мен шарт талаптарын алмастырмайды.
  4. Қарыз автоматты түрде қауіпсіз болмайды. Қарыз алушы толық төлемді, сақтандыруды, комиссияны, өзгермелі шығынды және отбасы резервін бағалауы тиіс.
  5. Хабарлама жарияланған түзетуге тең емес. Ұлттық Банк келер шақты қолданады: өзгерістер № 52 қаулыға енгізіледі.

Өтінім алдында нені тексеру керек?

Тұрғын үй қарызы бойынша таңдалған өнімнің ТҚЖ жүйесіне жататынын және шешім қабылданатын күні талаптардың қай редакциясы қолданылатынын банктен нақтылау керек.

Автокредит үшін мыналарды бөлек тексерген дұрыс:

  • автомобиль жаңа ма, әлде жүрілген бе;
  • алғаш тіркелген күні және көліктің жасы;
  • автомобиль кепілге беріле ме;
  • бастапқы жарна мөлшері;
  • қарыздың толық құны және барлық міндетті төлем;
  • банк қандай жарияланған нормаға сүйенеді.

Тек ай сайынғы төлемді салыстыру жеткіліксіз. Міндетті шығындардан кейінгі қорды және кіріс төмендейтін жағдайды да есептеген дұрыс. Бұл материал ресми хабарламаны түсіндіреді және жеке қаржылық не құқықтық кеңесті алмастырмайды.

2026 жылғы 10 қарашадағы мәртебе. Ресми хабарлама Ұлттық Банктің шешімі мен жарияланған ұзарту кезеңдерін растайды, бірақ № 52 қаулыға өзгерістер әлі енгізілетінін көрсетеді. Осы материал аясында түзетулердің толық жарияланған редакциясы мен күшіне енетін күні расталмады. Сондықтан ерекшеліктер нақты бір күннен бастап қолданыста деп көрсетілмейді.

Ұлттық Банк 2027 жылы портфель сапасы мен қарыз алушылардың борыш жүктемесіне мониторинг жүргізетінін және жүйелік тәуекел өскен жағдайда қосымша шара қабылдау мүмкіндігін сақтайтынын да хабарлады. Сол себепті қарыз ресімдер алдында өзекті талаптарды қайта тексеру маңызды.

Дереккөздер

Тәуелсіз жарияланымдар: Informburo.kz, 2026 жылғы 6 қараша; Inbusiness.kz, 2026 жылғы 6 қараша. БАҚ тақырыптары шешім ауқымын кеңейту үшін қолданылған жоқ.

  1. Қазақстан Ұлттық Банкі — борыш жүктемесінің коэффициенті бойынша жекелеген ерекшеліктерді ұзарту туралы, 2026 жылғы 6 қараша.
  2. Қазақстан Ұлттық Банкі — халықтың шамадан тыс кредит алуын төмендету шаралары туралы, 2026 жылғы 20 мамыр.
  3. «Әділет» АҚЖ — Ұлттық Банк Басқармасының 2025 жылғы 25 тамыздағы № 52 қаулысы. 6 қарашадағы хабарлама өзгерістер алда енгізілетінін айтады.
Алматы белгіленген Қазақстан картасы Алматы Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы қала ретінде белгіленген. Алматы Қазақстан

PIUN MARKETING · ҚАЗАҚСТАН

Бүкіл Қазақстан бойынша жұмыс істейміз

Елдің әр қаласындағы компанияларға қашықтан сайт әзірлейміз, жарнама іске қосамыз және бизнесті іздеуде ілгерілетеміз.